Posts

Showing posts from October, 2021

नांदेड जिल्ह्याचे अव्दितीय रत्न - कंधारचा भुईकोट !!

Image
  भुईकोट हा दुर्ग भटकंतीमधील सोपा प्रकार.बऱ्याच जणांचा कुतुहलाचादेखील विषय.जमिनीवर बांधलेल्या किल्ल्यांना भुईकोट म्हणतात.त्यामुळे किल्ल्यांचा हा प्रकार पर्यटनाच्या दृष्टीने वृद्ध , स्त्रिया यांच्या सोयीचा.याच कारणामुळे बऱ्याच भुईकोटांवर कुटुंबकबिल्यासहीत पर्यटक फिरताना दिसतात.आता राहिला मुद्दा कि ..किती भुईकोट चांगल्या अवस्थेत आहेत.. ?? हा.तर याचे उत्तर "हातावर मोजण्याइतकेच थोडे भुईकोट अस्तित्वात आहेत.हे वास्तव जरी जळजळीत आणि कटू असले तरी सत्य आहे.कारण अवघड , अतिउंच असलेल्या डोंगरीकिल्ल्यांपेक्षा या अशा जमिनीवर बांधलेल्या किल्ल्यांवर मनुष्याचे अतिक्रमण अतिशय जलदगतीने झाले.यांची तटबंदी घरांच्या आडोसे बनले. कितीतरी भुईकोटांच्या तटबंदीलगत झोपडपट्ट्या आश्रयाला आल्या.यांचे खंदक गावातल्या गटारी बनल्या.किल्ल्यांमधील वस्तूंचे , इमारतींचे दगड , चौकटी , दरवाजे नागरीकरणासाठी वापरले गेले.इतिहासाविषयी असलेली आपली प्रचंड अनास्था हेच आपल्या बहुकोटांच्या दुर्दशेचे कारण झाले आहे.अशा दुर्मिळ वस्तू  ह्याच आपला वैभवशाली  वारसा आहेत हेच आपण सोयीस्कररीत्या विसरलो आहे.त्यामुळेच झालंय  काय ...

“निरबावी” – एका नदीच्या मुळापर्यंतचा प्रवास

Image
               आपल्या मराठीत एक म्हण आहे, “ऋषीचे कुळ आणि नदीचे मूळ शोधू नये.” या म्हणीप्रमाणे आपण तसे वागतोही. पण तरीही काही भटक्यांची पाऊले ही नदीच्या मुळाकडे वळतातच. नदीचे मूळ असते कसे...? या प्रश्नाचे उत्तर अशा भटक्यांच्या शोधक बुद्धीला अस्वस्थ करत असते. आणि मग सुरु होते अनोखी भटकंती... नदीच्या मुळाच्या दिशेने. आजही सह्याद्रीच्या डोंगररांगांच्या कुशीत विविध नद्यांची ठिकाणे दडलेली आहेत, की त्याचं सौंदर्य आपल्याला अक्षरशः भुरळ पाडते. असच एक अनवट ठिकाण रायगड आणि पुणे जिल्ह्याला जोडणाऱ्या वरंधा घाटात दडलंय. वरंधा हा घाट तसा पर्यटकांना नवा नाही. सह्याद्रीच्या रांगड्या सौंदर्याचं दर्शन या घाटाच्या प्रत्येक फ्रेममधून पहायला मिळत. त्यामुळे या घाटात पर्यटकांची नेहमीच गर्दी असते. असो याच वाटेत घाटमाथ्यावर भोरच्या पुढे आणि वरंधा घाटाच्या अलीकडे शिरगाव लागते. याच शिरगावात निरा नदीचे उगमस्थान ‘निरबावी’ या नावाने उभे आहे. त्यामुळे अविस्मरणीय अनुभवासाठी निरबावीचा प्रवास एकदा तरी अनुभवायला हरकत नाही.           तसं...